|
|
Przeczytaj nasze pozostałe artykuły Drukuj
Gazeta Wyborcza, 18-12-2000
Komórki macierzyste tym się różnią od innych, że mogą dać początek dowolnym komórkom budującym nasze ciało. Dzielą się przez całe życie i teoretycznie umożliwiają naprawę naszych zużywających się z dnia na dzień organizmów.
Do niedawna nikt jednak nie przypuszczał, że ludzkie komórki macierzyste da się hodować w laboratorium i, co więcej, że można będzie robić prawdziwe przekładańce - przenosić komórki macierzyste z mózgu do szpiku i otrzymywać z nich składniki krwi. Ta sztuczka udała się w 1999 r. Stało się wówczas jasne, że komórki te mogą stanowić rewolucyjne narzędzie naprawcze. Na przeszkodzie stały jeszcze względy etyczne. Zdecydowanie najlepszym z technicznego punktu widzenia źródłem komórek macierzystych były bowiem zarodki. O, nie - protestowali obrońcy życia nienarodzonego. Być może już wkrótce ich zastrzeżenia staną się bezprzedmiotowe. W październiku 2000 r. zespół Ronalda McKaya z Narodowych Instytutów Zdrowia udowodnił, że komórki macierzyste można pozyskiwać nawet ze zwłok. Niezależnie od tego, czy pobrano je z ciała dziecka, młodzieńca czy 72-letniego mężczyzny, z powodzeniem przeistaczały się w różnego typu komórki nerwowe.
Wyróżniamy dwa rodzaje komórek macierzystych:
- pierwotne komórki zarodkowe występujące u embrionów
- komórki macierzyste tkanek dorosłych organizmów.
W 1981 r. pierwotne komórki zarodkowe po raz pierwszy udało się wyizolować z ciała myszy. Ale głośno o komórkach macierzystych zrobiło się dopiero na początku 1999 r. Naukowcom udało się wtedy rozwiązać dwa problemy: jeden natury etycznej, drugi technicznej:
Do 1998 r. wydawało się, że tylko z komórek zarodkowych można wyhodować dowolną tkankę, że tylko one zasługują na miano komórek totipotencjalnych. Zaś co do komórek macierzystych pochodzących z dorosłych osobników sądzono, że są one co najwyżej multipotencjalne, tzn. potrafią przekształcić się w kilka różnych rodzajów komórek, ale z jednego tylko rodzaju tkanek. Pod koniec 1998 r. naukowcom z Narodowego Instytutu Neurologii we Włoszech udało się przekształcić dojrzałe komórki macierzyste w zarodkowe komórki macierzyste. Tym samym dowiedli, że źródłem komórek macierzystych mogą być nie tylko ludzkie embriony. Uzyskano je też z myszy, chomika i dwóch rodzajów małp nieczłekokształtnych.
Komórki macierzyste z czasem dorośleją i tracą swoje właściwości. Realizując zakodowany w genach program, różnicują się np. w komórki wątroby, serca, mózgu czy mięśni, a więc przestają być macierzystymi. Ale na początku 1999 r. biolodzy z Wisconsin udowodnili, że można dowolnie długo utrzymywać komórki macierzyste w niezróżnicowanym stanie. Dzieliły się, ale pozostawały na etapie, kiedy ich losy wciąż nie były przesądzone.
Obie prace otworzyły przed komórkami macierzystymi perspektywy wykorzystania w medycynie. Naukowcy mają nadzieję, że w ciągu pięciu-siedmiu lat uda się za ich pomocą zastępować w całości chore lub uszkodzone narządy zdrowymi, i to bez ryzyka odrzutu, zrewolucjonizować metody leczenia chorób Parkinsona, Alzheimera, demencji starczej czy uszkodzenia rdzenia kręgowego.
Jak dotąd z komórek macierzystych mięśni i nerwów udało się otrzymać krew, a z komórek macierzystych krwi - nerwy i mięśnie.
Artur Włodarski
Przeczytaj nasze pozostałe artykuły Drukuj
|
W skrócie...
-
Dlaczego warto współpracować z Novum?
Poniżej przedstawiamy kilka powodów dlaczego warto współpracować z Novum: ...
-
Dlaczego warto zdeponować krew pępowinową?
Ponieważ daje to pewność, że komórki macierzyste mogą być użyte do celów terapeutycznych w każdej chwili, bez konieczności szukania dawców...
-
Jak pobiera się krew pępowinową?
Po narodzinach dziecka pępowina zostaje zaciśnięta i przecięta. Przed urodzeniem łożyska, krew pępowinowa pobierana jest przez...
-
Kto powinien skorzystać z oferty Banku?
Z oferty Banku powinien skorzystać każdy, kto chce zapewnić swojemu dziecku lub wnukowi dostęp do zasobów leczniczych.
|